1. CO TO JEST LEK Ketokonazol I W JAKIM CELU SIĘ GO STOSUJE

OPIS DZIAŁANIA

Ketokonazol jest doustnym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim zakresie działania obejmującego dermatofity (Microsporum, Trichophyton, Epidermatophyton), drożdżaki (Candida, Cryptococcus, Pityrosporum) i grzyby dimorficzne (Coccidioides, Histoplasma, Paracoccidioides). Mechanizm działania polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzyba, co powoduje zmianę jej przepuszczalności i obumarcie komórki. Ketokonazol wchłania się ze środowiska kwaśnego. Maksymalne stężenie po podaniu w czasie posiłku dawki 200 mg występuje po 2 godzinach. Okres półtrwania wynosi 6-10 godzin. Wiąże się z białkami osocza w 90-95%. Lek jest metabolizowany w wątrobie. Powstające metabolity wydalane są głównie z kałem.

2. ZANIM ZASTOSUJE SIĘ LEK Ketokonazol

WSKAZANIA

Ketokonazol stosuje się do leczenia następujących grzybic powierzchownych i układowych:

• zakażenia skóry, paznokci i włosów wywołane przez dermatofity i drożdżaki (grzybica skóry, grzybica paznokci, zapalenie okołopaznokciowe),
• przewlekłe drożdżakowe zakażenie błon śluzowych, jeżeli leczenie miejscowe jest niewystarczające,
• drożdżyce przewodu pokarmowego, oporne na inne leczenie,
• przewlekłe, nawracające drożdżyce pochwy, jeżeli leczenie miejscowe jest niewystarczające,
• układowe zakażenia grzybicze, takie jak kandydozy, histoplazmozy, parakokcydioidomikozy, blastomikozy, kokcydioidomikozy,
• zapobieganie zakażeniom grzybiczym u pacjentów ze zmniejszoną odpornością (nowotwory złośliwe, AIDS, leczenie środkami immunosupresyjnymi, oparzenia).

Ketokonazolu nie podaje się w grzybiczym zapaleniu opon mózgowych, gdyz tylko w niewielkim stopniu przenika przez barierę krew-mózg.
Ketokonazolem leczy się również ciężkie grzybice nawracające, nie poddające się leczeniu doustnie stosowaną gryzeofulwiną lub wówczas gdy istnieją przeciwwskazania do podawania gryzeofulwiny.

PRZECIWWSKAZANIA

Ostra lub przewlekła choroba wątroby.
Nadwrażliwość na lek lub którykolwiek składnik preparatu
Terfenadyna, astemizol, cyzapryd, triazolam nie mogą być podawane jednocześnie z ketokonazolem (patrz: Specjalne ostrzeżenia).
U dzieci poniżej 2 lat.
Ciąża i okres karmienia (patrz: Ciąża i laktacja)

OSTRZEŻENIA I SPECJALNE ŚRODKI OSTROŻNOŚCI

• Pacjenci przyjmujący długotrwale ketokonazol (powyżej 14 dni) powinni być poinformowani o ryzyku wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby takich jak: nadmierne zmęczenie, gorączka, ciemne zabarwienie moczu, jasny stolec lub żółtaczka. Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia objawów zapalenia wątroby są wiek powyżej 50 lat (szczególnie kobiety), stwierdzona nietolerancja na lek, długotrwałe leczenie oraz jednoczesne przyjmowanie innych środków uszkadzających wątrobę.
• Podczas leczenia ketokonazolem może wystąpić bezobjawowe, łagodne, przejściowe podwyższenie aktywności aminotransferaz lub fosfatazy alkalicznej w surowicy.
• W przypadku leczenia ketokonazolem trwającego powyżej 14 dni, należy przeprowadzać u pacjentów testy czynnościowe wątroby: przed leczeniem, po dwóch pierwszych tygodniach leczenia i następnie raz w miesiącu. W przypadku istotnego podwyższenia aktywności aminotransferaz, należy przeprowadzać testy sprawdzające czynność wątroby raz na tydzień, do czasu normalizacji wskaźników biochemicznych. W przypadku wystąpienia objawów zapalenia wątroby należy bezzwłocznie przerwać leczenie.
• Uszkodzenia wątroby występujące w czasie leczenia ketokonazolem zwykle ustępują po odstawieniu leku.
• W rzadkich przypadkach po podaniu pierwszej dawki ketokonazolu może wystąpić reakcja rzekomoanafilaktyczna. W literaturze odnotowano liczne przypadki nadwrażliwości na ketokonazol (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy).
• Ketokonazol hamuje wydzielanie kortykosteroidów przez korę nadnerczy. U pacjentów poddawanych długotrwałemu leczeniu ketokonazolem, zwłaszcza po przebytych ciężkich operacjach i pobytach na oddziałach intensywnej terapii, należy zwracać uwagę na czynność kory nadnerczy.
• U pacjentów z cukrzycą zwłaszcza leczonych doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, na początku leczenia należy okresowo kontrolować stężenie glukozy we krwi.
• Wchłanianie ketokonazolu jest ściśle uzależnione od kwaśności soku żołądkowego. U pacjentów z achlorhydrią tabletkę ketokonazolu należy rozpuścić w 4 ml 0,2 N wodnego roztworu HC1. Tak przygotowany lek powinien być przyjęty za pomocą rurki do picia w celu ograniczenia kontaktu z zębami.
• Ketokonazolu nie należy podawać jednocześnie z żadnymi preparatami zmniejszającymi kwaśność treści żołądkowej jak np. środki cholinolityczne, środki zobojętniające, antagoniści receptora histaminowego H₂, inhibitory pompy protonowej Jeśli zachodzi konieczność podawania tego typu preparatów, wówczas należy je podać pacjentowi po upływie co najmniej 2 godzin od przyjęcia ketokonazolu.
• W żadnym przypadku nie wolno podawać ketokonazolu jednocześnie z lekami przeciwhistaminowymi: terfenadyną astemizolem oraz cyzaprydem ponieważ może to prowadzić do ciężkich zaburzeń pracy serca (patrz: Przeciwwskazania i Interakcje z innymi lekami).

Stosowanie u dzieci i osób w podeszłym wieku

Doświadczenia ze stosowaniem ketokonazolu u dzieci są ograniczone. W związku z tym o zastosowaniu leku u dzieci musi zadecydować lekarz. Nie zaleca się podawania leku dzieciom poniżej 2 lat.
Brak specjalnych ograniczeń w stosowaniu leku u pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat).

Stosowanie leku podczas ciąży i karmienia piersią

Brak jest kontrolowanych badań u kobiet w ciąży. W badaniach na zwierzętach obserwowano działanie teratogenne i embriotoksyczne. Ketokonazolu nie należy podawać kobietom w ciąży. Przed i w czasie leczenia należy stosować skuteczną antykoncepcję.
W wyjątkowych przypadkach, kiedy potencjalne korzyści leczenia przewyższają ryzyko zagrożenia płodu dopuszcza się stosowanie leku u kobiet ciężarnych.
Ketokonazol przechodzi do pokarmu, dlatego w czasie leczenia należy przerwać karmienie piersią.

Wpływ na zdolność kierowania pojazdami mechanicznym, obsłuse maszyn i sprawność psychofizyczna.

Nie stwierdzono wpływu ketokonazolu na zdolność kierowania pojazdami mechanicznymi i sprawność psychofizyczną.

ODDZIAŁYWANIE Z INNYMI LEKAMI (INTERAKCJE)

Ketokonazol jest silnym inhibitorem cytochromu P-450 3A4. Równoczesne stosowanie leków metabolizowanych przez ten układ enzymatyczny może powodować zwiększenie ich stężenia w surowicy i nasilenie zarówno działania leczniczego jak i działań niepożądanych.

• Ketokonazol hamuje metabolizm terfenadyny, astemizolu, cyzaprydu w wyniku czego wzrasta stężenie tych leków w osoczu. Prowadzi to do wystąpienia ciężkich, zagrażających życiu zaburzeń pracy serca (wydłużenie odcinka QT, tachykardii komorowej, arytmii typu "torsade depointes"). Jednoczesne stosowanie wymienionych leków z ketokonazolem jest przeciwwskazane.
• Ketokonazol podwyższa w surowicy stężenie leków przeciwzakrzepowych, kortykosteroidów, cyklosporyny, busulfanu, triazolamu, midazolamu. Należy unikać jednoczesnego ich stosowania z ketokonazolem. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania należy ściśle monitorować stężenie obydwu leków w surowicy i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę.
• Ketokonazol hamuje metabolizm indinawiru, zwiększa jego stężenie i nasila działanie toksyczne.
• Jednoczesne stosowanie ketokonazolu i ryfampicyny obniża stężenie obu leków we krwi.
• Stosowanie izoniazydu podczas leczenia ketokonazolem prowadzi do obniżenia stężenia ketokonazolu w osoczu.
• Jednoczesne podawanie ketokonazolu i fenytoiny może zmieniać metabolizm obydwu leków; wówczas wskazane jest monitorowanie stężenia obydwu leków w osoczu.
• Po przyjęciu ketokonazolu jednocześnie z alkoholem mogą wystąpić wypieki, zaczerwienienie skóry, obrzęki, nudności, wymioty, ból głowy. Objawy są podobne do tych, jakie występują po disulfiramie.
• Podczas jednoczesnego przyjmowania ketokonazolu z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia ciężkiej hipoglikemii.
• W obecności leków zmniejszających kwaśność soku żołądkowego, wchłanianie ketokonazolu ulega zmniejszeniu, (patrz: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności).
• Notowano przypadki zwiększenia stężenia digoksyny podczas przyjmowania ketokonazolu. Ponieważ nie wyjaśniono, czy było to wynikiem jednoczesnego stosowania obu leków, należy monitorować stężenie digoksyny u pacjentów przyjmujących ketokonazol.

3. JAK STOSOWAĆ LEK Ketokonazol

DAWKOWANIE I SPOSÓB STOSOWANIA

Dorośli:
Zakażenia grzybicze i dermatofitowe (z wyjątkiem zakażeń pochwy):
200 mg (jedna tabletka) jeden raz na dobę, zwykle przez okres 14 dni.
Jeżeli po 14 dniach brak zadawalających efektów, leczenie można kontynuować co najmniej przez jeden tydzień po ustąpieniu objawów i uzyskaniu negatywnego wyniku posiewów.
W ciężkich przypadkach dawkę można zwiększyć do 400 mg (2 tabletki) jeden raz na dobę.
W zakażeniach paznokci wymagających zwykle dłuższego leczenia, pacjenci powinni być leczeni ketokonazolem jedynie z zaleceń klinicznych, i tylko jeżeli leczenie alternatywne było nieskuteczne.

Profilaktyka i leczenie podtrzymujące:
200 mg (jedna tabletka) jeden raz na dobę.

Przewlekłe nawracające grzybice pochwy:
400 mg (dwie tabletki) jeden raz na dobę przez okres 5 dni.

Dzieci:
Dawka leku u dzieci wynosi: 3 mg/kg mc/dobę.
Zwykle stosuje się:
- u dzieci w wieku 2- 4 lat: 50 mg (1/4 tabletki),
- u dzieci w wieku 5-12 lat: 100 mg (1/2 tabletki).
Ketokonazol nie był badany u dzieci w wieku poniżej 2 lat.

Pacjenci w podeszłym wieku
W przypadku przewlekłej drożdżycy pochwy nie ma konieczności zmiany dawkowania, w pozostałych wskazaniach stosuje się 200 mg na dobę.

Zapobieganie zakażeniom grzybiczym
U pacjentów z obniżoną odpornością podaje się 200 mg do 400 mg jeden raz na dobę.

Uwaga: Leczenie ketokonazolem należy prowadzić po laboratoryjnym potwierdzeniu rozpoznania.
Leczenie kontynuuje się przez co najmniej tydzień po ustąpieniu objawów i uzyskaniu negatywnego wyniku posiewu. Nieadekwatny okres leczenia może prowadzić do nawrotów choroby.
Minimalny okres leczenia drożdżycy wynosi 1 tydzień lub 2 tygodnie.
Minimalny okres leczenia innych grzybic układowych wynosi 6 miesięcy.
Minimalny okres leczenia opornych, zakażeń dermatofitowych wynosi 4 tygodnie.

Sposób podawania:

Lek należy przyjmować doustnie, podczas posiłku, w celu zapewnienia maksymalnego wchłaniania. Dla wygody pacjenta w ulotce i na opakowaniu zamieszczono tabelę do graficznego przedstawienia sposobu stosowania leku. Dawkowanie

PRZEDAWKOWANIE

W przypadku przedawkowania ketokonazolu należy jak najszybciej zasięgnąć porady lekarza.

4. MOŻLIWE DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Do najpoważniejszych działań niepożądanych ketokonazolu zalicza się jego działanie uszkadzające wątrobę, obserwowane także u dzieci.
W rzadkich przypadkach po przyjęciu pierwszej dawki leku występowały reakcje rzekomo-anafilaktyczne. Notowano występowanie innych reakcji nadwrażliwości takich jak pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy.
Do najczęściej występujących reakcji zaliczyć należy zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: nudności i wymioty 3%, bóle brzucha 1,2%, świąd 1,5% oraz wysypka, pokrzywka.
Rzadko (poniżej 1%) występują: ból głowy, senność, gorączka i dreszcze, biegunka, małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna, ginekomastia, oligospermia, impotencja, parestezja, światłowstręt, zawroty głowy, łysienie. Objawy te są przemijające i na ogół nie wymagają odstawienia leku. Sporadycznie obserwowano depresję i myśli samobójcze.
Ketokonazol powoduje przejściowe obniżenie stężenia testosteronu. Podczas długotrwałego leczenia poziomy testosteronu nie odbiegały od wartości wyjściowych. W czasie leczenia ketokonazolem może wystąpić bezobjawowe podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy.

5. PRZECHOWYWANIE LEKU Ketokonazol

Przed zastosowaniem leku należy sprawdzić datą ważności podaną na opakowaniu, nie stosować leku po upływie terminu ważności.

PRZECHOWYWANIE

Przechowywać w temperaturze pokojowej tj. 15°C do 25°C.
Chronić od światła.
Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

6. INNE INFORMACJE

Skład

Substancja czynna
Ketokonazol 200 mg
Substancje pomocnicze
Laktoza, skrobia ziemniaczana, celuloza mikrokrystaliczna, poliwinylopirolidon, talk, stearynian magnezowy.

Dostępne opakowanie

Opakowanie zawiera 10 lub 20 tabletek po 200 mg.

Podmiot odpowiedzialny

ANPHARM Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne SA
ul. Annopol 6 B, 03-236 Warszawa.
Lek na licencji Instytutu Farmaceutycznego, Warszawa.

Data opracowania ulotki: